• Değer Berkin

Van Gogh Müzesi’nde Bir Amsterdam Sabahı


Sabah uyanınca bir cafede ayaküstü bir kahve içilir; bir de yanında croissant yenir; sonra tren veya tramvay alınır ve bir müze gezilir… ‘Avrupa’da ne yapılır’ sorusuna bence havalı bir yanıt. İşte o gün tam da böyle yaptığımız bir gündü.

Günlerden çarşambaydı. Amsterdam’daki ikinci günümüze uyandık. Tren istasyonunda bir cafede ayak üstü Avrupai kahvaltımızı yani çikolatalı kruvasanlarımızı (croissant - kruvasan demek ve yazmak komik geliyor ama Türkçeleşmişi böyle) yeyip cappuccino’larımızı yudumladıktan sonra, Avrupa’nın gelişmiş yaşamlar süren kuzey ülkelerinden birinde olmanın verdiği hissiyatlarla dünyanın en ünlü ressamlarından Van Gogh’un müzesine önceden müzenin sayfasından online olarak aldığımız biletlerimizle heyecan içinde yola çıktık.

Van Gogh Müzesine Varış

Van Gogh Müzesi, müze gezginlerini mutlu edecek şekilde müzelerin toplu halde bulunduğu müzeler bölgesinde yani Museumplein'de yer alıyor.

Amsterdam Amstel bölgesinde kaldığımız için Amsterdam Sloterdijk yönüne giden 12 numaralı tramvayı alıp Museumplein’de indik.

Siz Amsterdam Centraal'’den geliyorsanız alabileceğiniz tramvay seçenekleriniz iki tane:

i) Nieuw Sloten yönüne doğru giden 2 numaralı tramvay alıp Van Baerlestraat durağında inilir.

ii) Amstelveen Binnenhof yönüne doğru giden 5 numaralı tramvay alınır, yine Van Baerlestraat durağında inilir.

Amsterdam Zuid’ten gelenler için ise Amsterdam Centraal’e doğru giden 5 numaralı tramvayı alıp yine Van Baerlestraat durağında inilir.

Müzeye gitmeden önce (birkaç gün önce) size uyan ve müzenin müsaitlik durumuna göre uygun bir saat seçip online bilet almanız gerekiyor. Aksi halde uzun sıralarda beklemeniz gerekebilir. Online bilet fiyatları kişi başı 18 Euro ve 18 yaşından küçükler için ise ücretsiz. Müze hakkında bilgilendirici bir audio guide isteyenler 5 Euro daha ödeyebilirler. Audio guide gençler için (13 -17 yaş için) ise 3 Euro olarak belirtilmiş

.

Müze, zemin katı da hesap edersek 4 katlı. Van Gogh'un eserlerinin en geniş çaplı olarak sergilendiği müze olduğunu düşünürsek bol katlı olması kaçınılmaz. Van Gogh'un kendisinin ilk eseri olarak gördüğü Patato Eaters ( Patates Yiyenler)'den tutun en meşhur eserlerinden Ayçiçekleri ve Sarı Ev gibi tablolarını müzede görebilirsiniz.

Biz 7 yaşındaki oğlum ve 4 yaşındaki kızım ile beraber gezdiğimiz için eşim Levent ile çocukları bölüşerek müzeyi oda oda gezdik. Ben oğlum Miran'ı aldım. Çocuklar için zemin kattaki enformasyondan aldığımız hazine avları en az çocuklar kadar bizi de eğlendirerek müzeyi keyifli ve sıkılmadan dolaşmamızı sağladı.

Hazine avı için bize verilen broşürdeki soruları müzenin odalarını gezdik sonra yanıtlayıp en sonunda bulduğumuz cevaplardan oluşan harflerden bir şifre ortaya çıkardık. Bu şifreyi bulunca minik ödüllerimizi enformasyondan alabilecektik. Başardık mı, evet başardık. Eğlendik mi, hem de çok. Şifre sürekli değişir mi bilmiyorum ama siz büyük okurlara sırrı vereyim ama aramızda kalsın çocuklara söylemeyin, bırakın onlar bulsun... Şifre "specialist" :)

Müzeden ayrıca çocuklara ve kendime Van Gogh hakkında kitaplar satın alarak ayrıldık. Müzede ayrıca üzerinde Van Gogh'un en beğendiğiniz eserinin olduğu hatıralık eşya satın alabilirsiniz.

Size Van Gogh kimdir, nasıl yaşadı anlatmaya kalkışmaktan ziyade benim en çok ilgimi çeken noktalarını, hem müzeden, hem de okuduğum Van Gogh kitaplarından bana ilginç gelenleri bu yazıya bırakıyorum.

BANA İLGİNÇ GELEN NOTLAR:

1. Vincent Van Gogh'un hayatı ile ilgili birçok detayı ve bilgiyi, kendisine en yakın hissettiği kardeşi ve hayatı boyunca kendisini maddi olarak destekleyen kardeşi Theo ile karşılıklı gönderdikleri mektuplar sayesinde öğrenebiliyoruz.

29 Eylül 1872 - Theo'ya yazdığı bugüne dek saklanabilen ilk mektup

2. Vincent Van Gogh kendisi doğmadan önce ölen kardeşinin ismini alır ve pek mutlu bir çocukluk geçirmez. Okulunu yarım bırakır ve asla okula geri dönmez.

3. Kendini dine verdiği bir dönem olur. Madencilerle yaşadığı dönemlerde çiftçilere ve kırsal yaşantılara önem verir.

4. Van Gogh, "Patates Yiyenler (Potato Eaters)" isimli eserini ilk başyapıtı olarak benimsemiştir.

5. Van Gogh Hollanda'da Belçika sınırına yakın Zundert kentinde doğmuştur. Hollanda'nın Neunen'de resim yapmaya başlar. Köy yaşantılarını resmeder.

5. Van Gogh, model için para ödenmesi gerektiği ve bunun pahalı oluşundan dolayı sık sık ayna karşısında kendini resmederdi. 40'a yakın portresi var. Özellikle başına taktığı hasır şapkalarıyla olanlar çoğunlukta. Müzenin zemin katında portreleri görebilirsiniz.

5. Daha fazla ışık için gittiği ve Paris'in şehir hayatından uzaklaştığı Fransa'nın güneyindeki Arles kentinde Van Gogh, sanatçılar grubu oluşturarak bir sanat akımı yaratma hedefindeydi. Yeşil Pancurlu Sarı Ev de bu hayalinin mekanıydı.

6. Arles'teki evi Sarı Ev meşhur tablosuna konu olmuştur. Burada "Yatak Odası" tablosunu da çizmiştir.

7. Sanat Danışmanı olan kardeşi Theo ile birlikte, ailesini sanat uğruna bırakan, dünyayı dolaşmış ama beş parasız kalan ressam Paul Gauguin'le anlaşma yaparlar.

8. Gauguin bu anlaşma üzerine Arles'e gelir. Bunun şerefine Van Gogh ünlü Ayçiçekleri tablosunu yapar.

9. Gauguin ile, ilk zamanlarda çok iyi çalışan Van Gogh sonradan kış aylarında sürekli Sarı Ev'e kapanmalarıyla anlaşmazlıklar patlak verir. Gauguin hayalden resimler yaparken, Van Gogh doğayı gözlemlemeyi seviyordu.

10. Van Gogh'un meşhur kulak olayı işte bu dönemde bu evde gerçekleşir. Jilet ile sinir krizi anında bir gece kulağının büyük bir kısmını keser ve Rachel isimli bir hayat kadınına armağan eder.

Kulak olayı ile ilgili gazete haberi

Le Forum Republicain, 30 Aralık 1888

11. Bu olayın ardından Gauguin Arles'ten kaçar ve 10 sene sonra Gauguin'in otobiyografisinde bu olaydan bahsedilir. Sanırım arkadaşını o ruh durumunda bırakıp kaçan biri olarak günah çıkarır niyetinde bir otobiyografi bu.

12. Saint-Remy'de akıl hastanesinde bir yıl kalıyor ve iyileşip çıktığında başyapıtlar üretmeye başlıyor.

13. En sevdiğim eserlerinden "Çiçek Açmış Badem Ağaçları" kardeşi Theo'nun baba olacağını öğrendiğinde resmetmiş. Theo'nun oğlunun ismi Vincent.

14. Vincent Van Gogh, resimlerini hep Vincent diye imzalıyor çünkü Fransızların soyismini telafuz edemediğini düşünüyor.

15. Japon sanatının ışık ve renklerinden oldukça etkilenen Van Gogh'un Japon sanatı koleksiyonu da görülmeye değer.

16. Akıl hastanesinden çıkınca Paris'e kardeşi Theo'ya da yakın olabileceği bir yer olan Auvers'e gider. Dr. Paul Cachet ile arkadaş olurlar.

17. Bu arada sanat galerisi işini bırakmayı düşünen Theo'nun bu düşünceleri Vincent ile paylaşması, Vincent'in kaygılarına maddi kaygılar da ekler.

18. Vincent Van Gogh 27 Temmuz 1890 tarihinde Auvers'de bir buğday tarlasında tabanca ile kendini vurarak intihar eder. Kaldığı odaya, kendini sürükleyerek gider ve orada ölür.

19. 30 Temmuz 1890 tarihinde Vincent Van Gogh, Auvers'de gömülür.

20. Geriye 850 tablo ve 1300'den fazla çizim miras olarak bırakır.

VAN GOGH KİTAP VE FİLM ÖNERİLERİ:

Vincent Van Gogh ile ilgilenenler için iki kitap önerim olacak. i) Birincisi, elbette Vincent'in kardeşi Theo'ya on yedi yıl boyunca, hatta intiharından iki gün önceye dek yazdığı mektuplardan oluşan Theo'ya Mektuplar. ii) İkincisi ise Van Gogh'un kulak olayını irdeleyen, kanıtlarıyla araştırmalarını detaylandıran Bernadette Murphy'in yazdığı "Van Gogh's Ear The True Story". Kitap İngilizce olarak yanınlanmıştır. Araştırmacı yazar Murphy, 1934 yılında Van Gogh'u tedavi eden doktor ile görüşen ve Van Gogh'un biyografisini yazan Amerikan yazar İrvin Stone'un arşivlerine bakınca, Van Gogh'un doktoru Dr. Felix Rey'in, reçetesine kesilen kulağın kesimini gösteren bir çizim yaptığını ortaya çıkardı. Bu ilginç kitap hem araştırma, hem tarih, hem de dedektiflik içeriyor.

Film olarak daha önceki aylarda yazdığım Ocak ayı notlarımda da izlenmesi için önerdiğim ressamın ölümünü anlatan Loving Vincent filmini izlemenizi, henüz izlemediyseniz şiddetle öneriyorum.

Dr. Rey Felix'in kulak çizimi

VAN GOGH'UN İZİNDE SEYAHAT

Vincent Van Gogh hayranlığınızı veya merakınızı seyahat merakınız ile harmanlamak isterseniz, bir Van Gogh rotası oluşturup Van Gogh'un ayak izlerini takip edebilirsiniz. Bu konuda sizin için harika bir websitesi tavsiye edebilirim. Van Gogh Route isimli siteye link için tıklayabilirsiniz.


15107369_10153974159415598_4052322808346960625_n
16508024_10155002472434458_2120307173929298739_n
12933020_10154082845499458_1276217349452624285_n
11116469_10153247520529458_829301096210781876_n
993638_10151514759780598_1633444238_n
315577_10150283308605598_1538531806_n
305220_10150283320950598_299163876_n
13606481_10154307071219458_5673880617635839946_n