• Değer Berkin

Eski Mısır Medeniyeti İzinde - 2 - Mısır Piramitlerinde bir gün


Bir Mısır atasözü der ki: "İnsan zamandan korkar, zaman ise piramitlerden..."

Aramızda kaç kişinin çocukluk hayallerini süslemiştir kadim Giza Piramitleri? Küçükken resimlerini görüp gitmek istemiş, büyüdükçe hakkında gizemli hikayeler duymuş, sayısız belgesel izlemiş, hatta kitaplar okumuşuzdur. Eski Mısır medeniyeti hakkında ilgimizi en çok çeken hiç kuşkusuz piramitlerdir.

"Çöl yeryüzündeki öbür dünyadır, insanlar orada evlerini kurmazlar. Orada sadece kuşaktan kuşağa ulaşacak ve zamana meydan okuyacak öteki dünya konutlarını kurarlar." (Ramses Kitap Serisi - Milyonlarca Yılın Tapınağı)

Geçtiğimiz Kasım ayında 4 günlük kısa bir Kahire kaçamağı yaparak, mega çocukluk hayallerimizi süsleyen piramitlere bir tam günümüzü ayırdık. Piramit turu için kendimize araçlı rehber temin ettik. Özel bir tur olsun, doğru bilgilerle istediğimiz gibi gezelim deyince 90 dolar kişi başı ödemeye razı olduk. Bu ücretin içinde öğle yemeği ve kendi belirlediğimiz noktalarda piramit turu ve gideceğimiz yerlere giriş ücretleri dahildi.

PİRAMİT TURU ÖZET PROGRAMIMIZ: Piramit turumuza en eskiden yeniye doğru gidelim mantığıyla, en eski piramit olarak bilinen Sakkara'daki Basamaklı Piramit ile başladık. Giza'da yer alan otelimizden Sakkara'ya yaklaşık 25 dakikalık bir yol katettik. Sakkara'dan sonra ise Aşağı ve Yukarı Mısır'ı birleştirdikten sonra eski Mısır medeniyetine başkentlik yapan ünlü Memfis kentine (şimdiki Mitrahina bölgesine) geçtik. Orada Memfis Açık Hava Müzesi'ni gezdik. Öğle yemeği için Abousahkra isimli Piramit manzaralı (biraz turistik bulduğum) bir restoranda durduk. Ardından ise Giza Platosundaki piramitleri (Keops, Kefren ve Mikerinos) gezdik. Kefren piramidinin içine girdik. Gecesi ise kaldığımız otelin terasından Piramit ışık şovunu izledik.

SAKKARA ARKEOLOJİ ALANI

BASAMAKLI PİRAMİT KOMPLEKSİ

Kral Djoser olarak bilinen Kral Netjeriket (M.Ö 2700) tarafından inşası yaptırılan Basamaklı Piramit Kompleksi Sakkara'da bilinen en büyük mezar anıttır. Tarihte bilinen ilk büyük taş yapıdır ve kraliyet mezar kavramının tam piramit şekline evrilmiş önemli bir yapıdır.

Bu mezar kompleksi 10 metre yüksekliğinde taş duvarlarla çevrilidir. Bu komplekste; giriş alanı, iki sıralı toplam 40 sütundan oluşan Sütun Alanı, açık alan, merkezde 60 metre yüksekliğinde ilk inşa edilen piramit olma özelliği olan Basamaklı Piramit, Güney Mezar, Güney Evi ve Kuzey Evi, Heb Sed 'in avlusu ve ibadet yerleri ve Defin Tapınağı bulunmaktadır.

Basamaklı Piramidin içine ilk kez 1821 yılında Heinrich von Minutoli tarafından girilmiş. Basamaklı Piramit önce mezarı örtmek için sıradan bir dikdörtgen yapı olan mastaba şeklinde yapılmış ancak etraftan görülmediği için birkaç kat daha üstüne yapılarak her biri daha küçük kademeli yapılar şeklinde yükseltilmiştir. Bu yapıtın mimarının ismi İmhotep'tir. İçine girilmiyor çünkü yıllardır süregelen restorasyon çalışmaları yapılmaktadır.

TETİ PİRAMİDİ

Bu bölgede görülebilecek diğer bir yapı ise, dışarıdan bakılınca sıradan bir sürü mastabalarla dolu Teti Piramidi Kompleksi'dir. Ancak bu mastabaların içerisine girerek içeride yer alan "Piramit yazıları"nı görmek, onlara dokunmak bence Kahire'de olan herkesin mutlaka ama mutlaka yapması gereken bir şey.

Kral Unas, "Piramit Yazılarını" piramit odalarına oyan ve resmeden ilk kral olarak biliniyor. Kral Unas'ın mezar anıtının içine girip, bilinen en eski Piramit yazılarına dokunmak tarih düşkünleri için inanılmaz bir his olacağı kesin. Ölünce, Tanrı Ra'ya ulaşması için krala yardımcı olacak, onu kötü büyülerden koruyacak lanetler ve dualardan oluşan bu paha biçilmez yazılar tarihte bilinen en eski piramit yazıları olarak yıllardır ejiptologlar, arkeologlar, tarihçiler, simgebilimcilerin derin araştırma konusu olmaya devam ediyor.

Ayrıca üst düzey memurlardan Idut, Unas-Ank ve İnefert'in mezarlarına da girdiğinizde pek çok duvar yazısı ile karşılaşırsınız. Mezar anıtların içine girerken, koridordan geçerken bir süre eğilerek yürümek gerekiyor. Mezar anıtların içine kapalı alan fobisi olanlar ya da bel sıkıntısı çekenlerin girmeleri sıkıntılı olabilir. Küçük bir uyarı!

MEMFİS AÇIK HAVA MÜZESİ

Aşağı ve Yukarı Mısır birleştiği zaman bugün Mit rahina bölgesinde bulunan Memfis, Mısır'ın başkenti olur. Memfis, Mısır mitolojisinde yaratıcı tanrı Ptah'ın şehridir. Güzel hurma ağaçları ile ünlenmiş bölge, doğal olarak hurmasıyla ünlü. Memfis 2. Ramses döneminde, başkent olmasa da en parlak dönemini yaşar. Bu alanda bugün, I. Seti'nin İbadet Yeri, Hator Tapınağı, 2. Ramses'in İbadet Yeri, Memfis Açık Hava Müzesi, Apis Evi, 2. Ramses'in Tapınağı ve Ptah Tapınağı yer almaktadır.

80 EGP yetişkin için (40 EGP ise öğrenci) bilet ücreti vererek, Memfis Açık Hava Müzesi'ni sabah 8 ile öğleden sonra 4 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz.

Kraliçe Hatşepsut'u temsil ettiği düşünülen ve Açık Hava Müzesi'nde bulunan Sfenks heykeli Mısır'ın beyaz mermerden yapılmış en büyük anıtlarından sayılıyor.

Mısır firavunları arasında en çok bilinen ve en fazla heykelinin günümüze dek korunduğu 90'a yakın çocuğunun olduğu düşünülen 2. Ramses'in (Büyük Ramses)10 metrelik dev heykelini de ayrıca müzede görebilirsiniz.

1821 yılında bu dev heykel, suyun içinde adeta yüzen bir timsahı andıran halde bulunmuş ve müzeye büyük zorluklarla taşınmış. 1887'de müzeye taşındıktan sonra heykelin etrafına çamurdan bir bina yapılmış, sonra ise 1958'de bugünkü bina haline getirilmiş.

Eski Mısır Medeniyeti'ne ait heykellerin genellikle hangi döneme ve kime ait olduğunu anlamak için heykellerin "kartuş"larına bakılır. Yatar pozisyondaki bu heykelde 10 tane kartuş olduğunu göreceksiniz. Heykelin baş kısmında kralı koruduğuna inanılan dişi kobra bulunmaktadır. Kralı korumak için heykelin bel kısmında bulunan iki başlı şahin hançeri de ayrıca dikkat çekenler arasında.

GİZA PLATOSU PİRAMİTLERİ

Eskiden yeniye doğru rotasıyla, ilk Mısır piramidi Basamaklı Piramit'ten 100 yıl daha ileri giderek Antik Giza Piramitlerini öğleden sonra gezme imkanı bulduk. Tur rehberimiz bizi her ne kadar da sabah ilk olarak oraya götürmek istese de biz, öğleden sonra gezmekte ısrar etmiştik. Sabah saatlerinde Giza Piramitleri hem daha kalabalık, hem de daha sisli oluyor. Bu nedenle bence öğleden sonra ziyaret etmek, daha akıllıca. Ama karar sizin :)

Biz tur rehberimiz Muhammed ve şoförümüz ile araba ile piramitleri gezdik. Ancak dileyen nam-ı diğer "çöl teknesi" develerle, ya da daha uygun fiyata eşeklerle de gezilebilir. Sizi rehbersiz gören deve veya eşek bakıcıları, mutlaka size teklifte bulunacaklardır. Mutlaka pazarlık edin.

Giza Platosu, piramitler dışında düz çatılı pek çok mastaba ile dolu. Bunlar arasında 3. Meresankh'ın (Kufu'nun torunu) çifte mastabası iyi korunan ve renkleri halen görülebilen mastabalar arasında yer alıyor. Yolu düşenlerin bu mastabaya bir göz atmalarını tavsiye ederim.

KEOPS-KUFU-BÜYÜK PİRAMİT

İlk bakışta yanyana duran üç piramitten en büyüğü bu mu diye sizi şaşırtabiliyor. Çünkü Kefren (ikinci büyük olan) daha yüksek bir platformda yer aldığı için daha yüksekmiş gibi görünebiliyor. Sizi yanıltmasın. İlk olarak Antik Çağın tek yok olmamış harikası olan Keops(Kufu) Piramidinden, 146.5 metre yükseklikteki 4000 yıllık bir yapıdan söz edelim.

Firavun Kufu 30 yıl yaşadı. Kral Kufu, ölmeden mühendisin burayı inşa etmesi gerektiği düşünülüyor. 2 milyondan fazla kireç taşı bloklarının iyi yontulmuşların dış katmana, kusurluların içlere rampalar sayesinde konduğu var sayılıyor. Bu yapı devasa odalara açılan tünellerle doluymuş. Firavun'un ebedi istirahatgahı olarak yapıldığı kabul gören bu devasa yapıtın, girilen yerleri bomboş. Kufu'nun hazinesinin mezar hırsızlarınca yağmalanması nedeniyle içi boş. Oysa Kufu'nun mezarının üç kademeli bir savunma sistemi ile korunmaya çalışıldığı varsayılıyor.

KEFREN

Kufu'nun oğlu Kefren için yapılmış ve ikinci büyük piramit, benim içine girdiğim piramittir. Önünde Firavun Kefren ve aslanın birleşmiş haliyle duran ünlü Sfenks heykelinin bulunduğu piramittir. Kefren'in mezar tapınağının kalıntılarını piramidin dışında görebilirsiniz. 100 EGP ödeyerek içine girebilirsiniz. Yine uyarmalıyım, kapalı alan fobisi olanlar ya da bel ağrıları olanların girişi sıkıntı yaratabilir. İçinde kayda değer bir şey bulamayacaksınız ancak eski ve dünyaca ünlü bir piramidin sadece içine girmiş olmak eminim içinde hazine bulmadığınız için sizi çok da hayal kırıklığına uğratmayacaktır.

SFENKS

4500 yıllık Sfenks dünyanın en eski heykellerinden biri. Devasa ayakları arasında dikili taş bir levha var. Bunun ismi "Rüya Stelası". Burada Güneş tanrısıyla yaptığı pazarlık sonucunda Firavun 4. Tutmosis olarak tahta çıkan prensin öykülerini anlatan hiyeroglif yazılar oyulu.

Sfenks'i öpmeden döneni dövüyorlar diye duyunca öpmek zorunda kaldım. :)

MİKERİNOS

62 metre uzunluğundaki Mikerinos üç piramidin en küçüğüdür. Restorasyonda olduğu için ve çok fazla hasar gördüğü için içine girilmesi mümkün değil.

SOLAR GEMİ MÜZESİ

Ölünce, öbür dünyaya göçünde kullanmak üzere gömüldüğü varsayılan Kufu'nun teknesini bu müzede görebilirsiniz. Müze, Giza Platosunda yer almaktadır.

PİRAMİT IŞIK ŞOVU

Bizim kaldığımız otelin terasından izlediğimiz piramit ışık şovu akşam 7'de başlıyor ve bir saat sürüyor. Bir gece oralara yakın uygun fiyatlı bir otelde konaklayarak bu şovu izlemek de bence iyi bir alternatif olur.

Bizim kaldığımız otel Panorama Pyramids Inn idi ancak otelde bir geceden fazla kalmanızı tavsiye etmem. Uygun fiyatlı, misafirperver ve ilgili çalışanları olmasına rağmen, temizlik açısından bölge de otel de sınıfta kaldı.

Giza Piramitlerini 21 Haziran tarihinde ziyaret ederseniz, güneş bu tarihte piramitlerin arasından batarak "ufuk" anlamına gelen hiyeroglif sembol "Ahet"i oluşturuyor. İlgilenenlere bu dip notu da bu yazıya eklemekte fayda var.

Giza'da bizim yaptığımız gibi piramit manzaralı bir otelde kalarak ya da eski bir Mısır restoranı olan Abushakra'da öğle yemeği yerken Piramitleri harika manzarasıyla izleyebilirsiniz. Mısır yemekleri yerine KFC isterseniz, Giza'da bulunan KFC'nin terasından da güzel piramit manzarası olduğu söyleniyor.

Kadim Mısır Piramitlerini görmek ve içine girmek, tarihi yazılara dokunmak, Sfenks'i öpmek ve dev piramitlerin önünde zıplayan pozlar vermek hepsi de ölmeden önce yapılması gerekenler listemden bir madde daha eksilmiş oldu.